EDEBİ AKIMLAR Avrupa’da edebi akımlar başlamadan önce, iki önemli düşünce ve sanat anlayışı vardı: Hümanizm ve Rönesansçılık
HÜMANİZM: İnsana dönüş,eski Yunan ve Latin edebiyatına yönelen sanatçılar iki önemli ana düşünceyi bulmuşlar.İnsana değer vermek.Tabiatı Tanrı’nın bir yaratısı görmek.İnsanı sevip onu yüceltme.Dante bu düşüncenin temsilcisidir. RÖNESANSÇILAR: Hem hümanizmin getirdiklerin hem de16.yy bilim ve akılcılığını benimsemişlerdir. *Özgürlük düşüncesini geliştirirler. *Petarca,Montaigne,Bocan,Carvantes,Shakespeare bu dönemde eser verirler. »KLASİZM« *17.yy ortalarında Fransa’da ortaya çıkan edebiyat akımıdır. *Akla ve sağ duyuya değer verirler. *İnsandaki tabiata insanların iç dünyasına saygı göstermek esastır, *Konularını eski Yunan ve Katin edebiyatından alırlar. *Kahramanları seçkin kişilerdir.Sıradan insanlara eserlerinde yer vermezler. *Önemli olan konu değil konunun işleniş biçimidir *Dil,üslup kusursuz bir şekilde işlenmiştir.Dil açık,yalın ve soyludur. *Sanat için sanat görüşünü savunurlar. *Sanatçı eserde kendini gizler. *Tiyatroda üç birlik kuralına uyulur.(olay,zaman,mekan) KLASİZM AKIMININ TEMSİLCİLERİ MOLİERE *Çağın sosyal bir teknikçisidir. *Komedyayı gerçek hayata dönüştürmüştür. *Yapmacıktan aşırılıktan sıyrılarak çağdaş insan yaklaşmıştır. *Güldürünün bütün biçimlerini eserlerinde işlemiştir. *Eserleri:Tartuffe,Donjuan,Zoraki Takip,Cimri,Kibarlık Budalası,Hasatlık, Hastası,Kocalar Okullu,Kadınlar Okulu. CORNEİLLE *Trajedi,komedi yazarıdır. *Soylu tipleri işler kaderlerini kendisi çizer. *Kahramanları;akıllı kullanan doğruyu,gerçeği bulan iradeli tiplerdir. *Eserlerinde insanları oldukları gibi değil olmaları gerektiği gibi gösterir. *Eserleri: Horace, Polyeucte, Le Cid RACİNE *Trajedi yazarıdır.Trajediyi yozlaşmaktan kurtarır. *Eserlerinde tuttukları en doğal dille konuşmuştur son derece ölçülü uyumlu bir şiir yaratmıştır. *Eserlerinde kahraman yoktur,insan tipleri vardır.Çok güçlü tutkuların etkisi ve baskısı altındadır. *Eserleri:Andromagu,Athaile,Britannicus,Berenice LA FONTAİNE *Fabl yazarıdır. *Fabl:Hayvanları konuşturarak hayvanlar arasında geçen olayları araç olarak kullanıp insanların kusurlarını anlatan manzum öykücükleridir. LA BRUYERE *Soyluların solanlarından ruhsal gözlem ve gözleyiş merakı edebi portreler türünün doğmasını geliştirmiştir. *Çizdiği tipleri yargılar,över ve yerer *Kısa kesintili canlı bir anlatımı vardır. *Eserleri:Karakterleri 1120 anlatır. LA FAYETTE *Roman yazarıdır. *Eserleri:La Princessede Cleves,La Princesse de Montpensier,Zaide. DANİEL DEFOE Eserleri: Robinson Cruse
KLASİZMİN TÜRK EDEBİYATINDAKİ TEMSİLCİLERİ *La Fontaine’den çevirileriyle akla değer vermesiyle Şinasi *Molier'den çevirileriyle A. Vefik Paşa. »ROMANTİZM« *Fransa’da 1830 yıllarında klasizme tepki olarak gelişmiş bir edebiyat akımıdır. *Klasik edebiyatın kural ve şekilleri bırakılır. *Konular eski Yunan ve Latin edebiyatı yerine Hristiyanlıktan Tarihten ve günlük yaşamından alınır. *Akıl yerine duygulara ve hayallere önem verirler. *Sanatçılar kendi eserlerinin kişiliklerini gizlemezler. *Sanat toplum içindir görüşünü benimsemişlerdir. *Tabiat önemlidir.Gözlem ve tasvire önem verilir. *Konular işlenirken iyi,kötü,doğru,yanlış gibi karşıtlıklardan yararlanırlar. *Üç birlik kuralı terk edilir,dram gelişir. *Karamsarlık ağır basar. ROMANTİZM TEMSİLCİLERİ J.J ROUSSEAU *Her şeyi doğada doğanın saflığında bularak ona bağlanmanın onu taklit etmenin doğruluğunu savunur. *Toplum düzeyi konusunda eşitlik özgürlük halk egemenliğini savunmuştur. *Romantik sözcüğünü ilk kez kullanmıştır. *Emile (çocuk eğitimiyle ilgili düşüncelerini iç itiraflarını ve hatıralarını topladığı eseridir.) Toplum sözleşmesinde toplumsal konulardaki görüşlerini belirtir. «1» «2» «3» «4» |